Regiocanons  >  Zuid-Holland  >  Zuid-Holland

Jan de Bakker

16e eeuw

Oprukkend protestantisme

Aan het begin van de 16e eeuw voelden veel Europeanen zich niet meer thuis binnen de katholieke kerk. Uit protest tegen bepaalde praktijken binnen de katholieke kerk spijkerde Maarten Luther in 1517 zijn 95 stellingen op de kapeldeur van het Duitse stadje Wittenberg. Daarna verspreidden zijn protesten zich als een olievlek over (vooral) Noordwest Europa.

Een andere grote hervormer, Calvijn, ontwikkelde een vorm van protestantisme die nog strijdbaarder was dan het Lutheranisme. De nieuwe religieuze opvattingen leidden tot groeiende maatschappelijke spanningen in onze streken. Deze kwamen tot een hoogtepunt in de Beeldenstorm, die in 1566 over de Nederlanden raasde en waarin interieurs van veel katholieke kerken door boze protestanten werden vernield. Deze Beeldenstorm kan gezien worden als een belangrijke aanleiding tot de Opstand tegen de Rooms-katholieke landsheer Filips II.
Het eerste slachtoffer in de religieuze strijd viel hier echter al veel eerder. Beïnvloed door Lutherse ideeën was de Woerdense pastoor Jan Jansz. in 1523 uit zijn functie gestapt. Hij trouwde in het geheim en werd bakker, waarna hij bekend werd onder de naam Jan de Bakker. In 1525 werd deze afvallige in Den Haag gevangen genomen, gewurgd en op de brandstapel gezet. Het vonnis werd voltrokken op het Haagse Prinsenhof in aanwezigheid van de landvoogdes, Margaretha van Oostenrijk.