Canon in de klas www.utrechtsecanons.nl
Vrede van Utrecht
1713Even het middelpunt van de wereld
Al eeuwen woedde in Europa de ene verwoestende oorlog na de andere. De oorzaken waren het verlangen van koningen om meer macht te krijgen, en de strijd tussen rooms-katholieken en protestanten. In 1701 was het weer raak. Maar na meer dan tien jaar vechten had nog steeds niemand de oorlog gewonnen. Misschien kon het conflict ook wel worden opgelost door erover te praten in plaats van te vechten. De gesprekken vonden plaats in Utrecht.
Wereldoorlog 0
In 1701 overleed de Spaanse koning Karel II zonder dat hij
kinderen had gekregen. Op zijn sterfbed wees hij de kleinzoon van
de Franse Koning Lodewijk XIV aan als zijn opvolger. Op die manier
zouden Spanje en alle Spaanse koloniën bij Frankrijk gaan horen,
waardoor Frankrijk heel machtig zou worden. Ondermeer Engeland, het
Duitse Keizerrijk en de
Republiek waren het hier absoluut niet mee
eens. Zo wilde de Duitse keizer Leopold II zijn eigen zoon
graag als troonopvolger zien. Willem III, die zowel stadhouder van
de Republiek als koning van Engeland was, spande samen met
Duitsland tegen Frankrijk en zo brak er weer oorlog uit. Deze
oorlog wordt de Spaanse
Successieoorlog genoemd, omdat het ging om wie
de Spaanse koning zou opvolgen. De oorlog verspreidde zich ook naar
de
koloniën van de vechtende landen in Azië,
Afrika en Amerika en kan daardoor gezien worden als Wereldoorlog
0.
Praten in plaats van vechten
Op een gegeven moment zagen Frankrijk en Engeland in dat
geen van beiden de oorlog kon winnen en dat eindeloos oorlog voeren
dus geen zin had. In plaats daarvan besloten ze over het conflict
te praten. Dit moest gebeuren op een plek waar zowel de Engelsen
als de Fransen mee akkoord gingen. Er werd voor Utrecht gekozen. De
Fransen vonden dit een goede keuze omdat Utrecht een
Fransgezinde stad was. De Engelsen waren het
ermee eens omdat Utrecht in de Republiek lag en dat was hun
bondgenoot. Daarnaast was het Utrechtse
stadhuis heel geschikt voor de onderhandelingen, omdat het twee
ingangen had. Zo konden Frankrijk en Engeland niet ook nog eens
ruzie maken over wie het eerst naar binnen mocht.
Utrecht stond op zijn kop!
In het begin van de 18e eeuw was Utrecht een
rustige stad. De stad werd bestuurd door een streng
gereformeerde elite, die onder andere het
theater had verboden. Daar kwam verandering in toen in 1712 meer
dan 50
diplomaten met honderden personeelsleden uit
35 verschillende landen bijeen kwamen in Utrecht om te praten over
de oorlog. Even was Utrecht het middelpunt van de wereld. De stad
stond op zijn kop!
Volle kroegen en theaters
Tussen de vergaderingen door wilden de onderhandelaars
natuurlijk wel vermaakt worden. Dat was een goede manier om hen in
een prettige stemming te brengen. Daarnaast leerden ze elkaar zo
ook buiten de vergaderzaal kennen, wat de onderhandelingen
natuurlijk ten goede kwam. Het theaterverbod werd opgeheven en de
kroegen en restaurants zaten vol. De Utrechters verdienden flink
geld aan deze buitenlanders want ze bleven wel 18 maanden!
De Vrede van Utrecht
Na 18 maanden praten werd op 11 april 1713 de Vrede van
Utrecht ondertekend. De kleinzoon van de Franse Koning Lodewijk XIV
mocht koning van Spanje blijven, maar dan mochten hij en zijn
nakomelingen nooit de Franse troon bestijgen. Verder werden de
Spaanse koloniën verdeeld over de andere landen. Engeland wist veel
gebieden en gunstige
handelsvoorwaarden te bemachtigen en was nu
het machtigste land van de wereld.
