Canon van Eemland www.utrechtsecanons.nl

Tabaksteelt

17e - 19e eeuw

Ontwikkeling van het platteland

Eemland was over het algemeen een vochtig gebied, waar akkerbouw minder goed tot zijn recht kwam. Er was daarom veel veeteelt. In de zeventiende eeuw werd veel vee uit Denemarken en Noord-Duitsland gehaald voor Amsterdam en de andere grote steden in het westen. Ook de VOC was een grote afnemer van vlees. Het vee werd onder meer rond Eemnes en Hoogland een paar maanden vetgemest, voordat het verder richting Amsterdam werd gedreven. Op de heidevelden rondom Soest en Baarn werden ook schapen gehouden.

Net als in Amerongen en Rhenen werd de schaapsmest onder meer gebruikt voor het bemesten van tabaksvelden. Op de hellingen rond Woudenberg en Leusden, maar ook ten noorden van Amersfoort, werd veel tabak verbouwd. De tabaksplant is afkomstig uit Noord- en Zuid-Amerika. Van daaruit is hij meegebracht naar Europa door kolonisten. In Nederland werd tabak onder andere verbouwd op de warme zuidhellingen van de Utrechtse Heuvelrug. Ten zuiden van Amersfoort, maar ook rond Hoogland, stonden talrijke tabaksschuren, waar de tabaksbladeren werden gedroogd. De schuren zijn goed te herkennen aan de ventilatiestroken. Na 1800 ging de tabaksteelt teloor door Indische concurrentie.

Behalve veeteelt kende het gebied ook wat plattelandsindustrie. Er waren glasblazerijen en kalkovens. Spakenburg had een geheel eigen tak van industrie: de visvangst en de visverwerking.