Canon van Eemland www.utrechtsecanons.nl
Ocrietfabriek Eemnes
Bouw- en exploitatiemaatschappij N.V. "De Hoflaan", met vestigingen in Amsterdam en Hilversum, had in 1933 grond gekocht in het zuid-oosten van Eemnes. Begin 1934 werd door dat bedrijf vergunning aangevraagd voor de bouw van tegelfabriek en betonfabriek "De Eem" te Eemnes, dicht bij Eembrugge. Dit was daar toen mogelijk, doordat er geen overstromingen meer waren door voltooiing van de Afsluitdijk in 1932. Bovendien konden zandschepen hier aan de kade lossen, wat dichter bij Amersfoort moeilijker was door ondiepte van de Eem. Enige tijd nadat fabriek "De Eem" failliet was gegaan, is het terrein met de gebouwen gekocht in verband met de vestiging van de Ocrietfabriek.
De Ocrietfabriek is in 1939 opgericht door Bruynzeel. De in 1913 geboren J. (Han) van der Eerde werd directeur. Hij was ongeveer een jaar eerder als verkoper van keukens bij Bruynzeel in dienst getreden. Samen met gebroeders Steinke, die een klein bedrijf hadden voor het maken van aanrechten met een soort terrazzo techniek, gingen zij zich richten op producten van kunststeen. Het kunststeen heeft de door Van der Eerde bedachte naam Ocriet gekregen. Het bijzondere daarvan was de homogeniteit en stootvastheid van het materiaal, verkregen door een drievoudig stoomprocédé. Zo ontstonden de bekende ouderwetse aanrechten in lichtgele kleur, die Bruynzeel kort na de Tweede Wereldoorlog leverde. Op die basis is ook het Lavet ontwikkeld. Dat is veel geleverd voor de naoorlogse huurwoningen voor gezinnen met kinderen. In de jaren 1950 werkten er 425 mensen. De meeste medewerkers kwamen uit Bunschoten en Spakenburg. Jaren lang was er intensieve werving van personeel; omstreeks 1960 onder andere met voorlichtingsavonden in Nijkerk en Putten. Behalve het Lavet was ook de ronde wasfontein voor bedrijven en andere instellingen een zeer succesvol product. Er was veel export naar onder andere België en Frankrijk. Het bedrijf heeft in de jaren zestig voor productie ook een vestiging gehad in het plaatsje Tonnerre in Frankrijk.
Van der Eerde was vooruitstrevend en heeft gekeken naar andersoortige producten. Er werden begin jaren 1960 onder andere ook curlingstenen gemaakt. Door licenties op patenten, die Van der Eerde heeft opgedoken in Amerika, kon het cement voor het kunststeen worden vervangen door polyesterhars als basis. Dat is het bindmiddel waar de Ocrietfabriek vanaf eind jaren zestig tot 2008 mee werkte. Daarvoor werden de nieuwe productnamen Chicron, Ocron en Luxocron ingevoerd. De door Van der Eerde opgezette nieuwe productie van aanrechten was uniek in de wereld. Een bijzondere eigenschap is de krasvastheid en sterkte van de kunststof bladen.
In 1984 heeft Van der Eerde de Ocrietfabriek verkocht aan Braat Bouwstoffen. Maar op den duur werden producten voor keukens en badkamers weer het belangrijkste, alle gebaseerd op het kunsthars. De markt van de Ocrietfabriek was lange tijd de sociale woningbouw. Woningbouwverenigingen waren jaren de grootste klant. Toen in 1993 de woningbouwverenigingen moesten worden verzelfstandigd tot woningbouwcorporaties, ontstond een verschuiving van de markt. De zaken liepen moeizamer, maar men vond nieuwe afnemers, zoals Center Parcs (vakantiebungalows) in Nederland en Engeland. Het bedrijf leverde omstreeks het jaar 2000 nog ongeveer 40.000 aanrechtbladen per jaar. In 2005 waren er nog ongeveer 30 medewerkers.
In de zomer van 2008 is in het bedrijf gevaarlijke vervuiling van de lucht geconstateerd, veroorzaakt door donker asbest, dat globaal zo'n vijftig jaar geleden is aangebracht voor isolatie van de stoomleidingen. Daardoor moest de productie worden gestopt en is faillissement aangevraagd. Er zijn inmiddels plannen voor herbestemming van deze locatie aan de Eem voor woningbouw. Maar er zijn ook overwegingen genoemd voor een containerhaven.
